مدل های فرآیند عملیاتی (جلسه ۱۹)

در ادامه جلسه قبل به بررسی سطح سوم از چهارچوب کاموندا میپردازیم. با ما همراه باشید…..

استفاده درست از زیر فرایندها

میدانید که چهارچوب BPMN ما از چندین سطح تشکیل شده است که فرایندهای متفاوت و با جزئیات را در برمیگیرند. در سطح ۲ علاوه بر این با سطوح مختلفی از مدل فرایند کار میکنیم تا دیاگرام هرکدام از نقش هایی را که بیشتر به کار میآید را نشان داد.

شاید تا حالا از خودتان پرسیده باشید که کدام نقشها نماد «BPMN زیر فرایند» را در این چهارچوب ایفا میکنند. در بخش های قبل نشان دادیم که زیر فرایند در BPMN به ویژه برای سه چیز مناسب هستند:

■ جریانهای جزئی را فشرده تر سازند تا دید کلی نسبت به دیاگرام افزایش یابد.

■ تا منعطف سازی و قابلیت استفاده مجدد از جریان ها امکان پذیر سازد.

■ تا در طی یک فرایند یک دید کلی را تعریف کند و برای این دید کلی واکنش لازم به رخدادهای ورودی را از طریق اتصال آنها مشخص سازد.

از این مزیت میتوانید در تمام سه سطح چهارچوب ما استفاده نمایید. در مدل فرایند جهت «اعلان موقعیت شغلی» ، برای مثال درمجموع موتور فرایند، زیر فرایند «اجرای اعلان آگهی» را تعریف کردیم تا دیاگرام را با پاسخ رابط کاربری‌های مختلف شلوغ نکنیم. (شکل زیر)

علاوه بر این، این امکان را داریم که برای کل زیر فرایند از طریق رخداد خطا اتصالی یک رفع خطا و اشتباه را تعریف کنیم. از آنجایی که از این زیر فرایند در هیچ یک از دیگر فرایندها استفاده نخواهیم کرد، میبایست آن را در ابزار BPMN خودمان به عنوان «قرار داده شده» تعریف نماییم. حتی اگر در  BPMN 1. برای این منظور نماد خاصی را نداریم. از آنجایی که زیر فرایند «قرار داده شده» است، به عنوان یک ماژول مستقل در نظر گرفته نمیشود؛ بلکه تنها یک بخش در امتداد فرایندهای بالادستی میباشد؛ که میتوان آن را برای واضح تر شدن دیاگرام بست.

از زیر فرایندها در BPMN به ناچار استفاده نمیکنیم تا فرایند سازمانی را ساده تر نمایش دهیم. بلکه در عمل به نسبت کم بکار میروند. بنابراین اغلب پیش می‌آید و مجاز هستیم که در یک دیاگرام فعالیت و زیر فرایندها را باهم ترکیب کنیم. اگر روشهای دیگر نشانه‌گذاری را نمیشناسید، این جمله برای شما احتمالاً قابل درک نخواهد بود. اما مدلسازان فرایند حرف‌های احتمالاً با روش‌هایی آشنا شدند که در آنها زیر فرایندها تنها برای سادگی محتوایی و ساختاری مدلهای فرایند استفاده میشدند. شاید مفهوم سطوح را بکار برده باشید، که در آن هر سطح یک درجه خاصی از «پیچیدگی فرایند» را نشان میداده است. و هر زیر فرایند در این سطح میبایست تا حدودی مانند دیگر زیر فرایندهای همان سطح پیچیده باشد.

حتما بخوانید: ویدیوی آموزشی مفاهیم مدلسازی و بکارگیری صحیح BPMN2.0

اگر به این الگو اعتقاد داشته‌اید، آن را فراموش کنید، حداقل در ارتباط با BPMN. این درک از زیر فرایندها تنها در سطح دید کلی فرایند و همچنین از دید بالا به تک تک فرایندها با معنی است. در نمایش فرایندتان میتوانید مجموعه یا خوشه‌های فرایند را ترسیم کنید و همچنین بیشتر یا کمتر آن را بصورت واحد طبقه‌بندی نمایید. اما این کار را انجام دهید، اگر با یک فرایند پایان به پایان تکی درگیر هستید.

برای کار با BPMN خیلی مهم است که متوجه باشیم که «زیر فرایندها» یک ساختار کاملا فنی برای مدلسازی فرایند هستند و به آنها نمیتوان پیچیدگی زیاد از لحاظ محتوایی را تخصیص داد. شما میتوانید یک زیر فرایند «بازاریابی» را همانطور که یک زیر فرایند «بستن بند کفش» را تعریف میکند، مشخص سازید و اگر اکنون هر دو زیر فرایند را ببندید و در همان دیاگرام قرار دهید، همه چیز سر جای خودش خواهد بود.

طبیعتاً احتمال اینکه در چهارچوبمان در سطح ۱ زیر فرایندهای بیشتری تعریف کنیم تا سطح ۲ بسیار بیشتر است. اما اجباری در این کار وجود ندارد. چیزی که مهم است این است که چهارچوب ما میبایست مسیر انتقالی از نمایش پایه‌ای و رخداد محور فرایند (سطح ۱) تا نمایش عملیاتی از لحاظ ساختاری و تکنیکی (سطح  ۲) و از آنجا به اجرای تکنیکی کمک کند و این فرایند را ساده سازد. زیرا فرایندها نیز میتوانند در اینجا دقیقاً مانند فعالیتها در تمامی سطوح سودمند باشند.

نوزدهمین جلسه از دوره “نحوه مدلسازی فرآیندها” به پایان رسید. از اینکه تا به اینجای کار با ما همراه بودید، سپاسگزاریم.