مدل های فرآیند عملیاتی (جلسه ۹)

در جلسات گذشته با سطح اول از چهارچوب کاموندا-BPMN آشنا شدید. در این جلسه میخواهیم سطح دیگری از این چهارچوب را مورد بررسی قرار دهیم.

مدل های فرآیندهای عملیاتی

دومین سطح از چهارچوب کاموندا که در این جلسه مورد آموزش قرار خواهیم داد، سطح مدل های فرآیندهای عملیاتی است. سطح دوم نقطه عطف چهارچوب BPMN محسوب میشود. در اینجا جزئیات اجرایی فرایندهای مدلسازی شده نمایان میشود.

✔ این جزئیات در وهله اول توسط مشارکت کنندگان فرایند استفاده میشوند تا در کارهای روزمره بتوانند تطابق بیشتری داشته باشند.

✔ در وهله دوم آنالیزورهای فرایند هستند، اگر بخواهیم کار ارزیابی و بررسی مدل را انجام دهیم.

✔ وهله سوم یک نقطه شروع برای به کارگیری فنی نرم افزار و در حالت ایده آل یعنی موتور فرایند را نشان میدهد.

از این رو فرایند در سطح  ۲ با جزئیات بسیار بیشتری نسبت به سطح ۱ نشان داده میشود.

چهارچوب BPMNکاموندا، سطح ۲

اما یک مشکل وجود دارد:

تمام فرایند یک ارتباط پیچیده از سیستم های  IT و افراد هستند که در فرایند فعالیت های جداگانه ای را اجرا میکنند.

?برای آنالیزور فرایند مهم این است که این ارتباط را دقیق بشناسد تا بتواند یک بهبود فنی و ساختاری را ایجاد نماید.او سوال میکند: کار چطور انجام میشود و چطور میتوان آن را بهتر انجام داد؟

?مشارکت کننده فرایند برخلاف بالا به مسائلی که به خودش مربوط میشود علاقه دارد. او میخواهد بداند: چطور باید کار کنم ؟

?زمانی که به کارگیری فنی فرایند مدنظر است، نقش مهندس فرایند مطرح میشود.در سطح  ۲ البته پیش بینی نشده است که فرایند باید قابلیت اجرا داشته باشد، بلکه این موضوع در سطح ۳مطرح میشود. اما میبایست توضیح داده شود که این اجرای فنی از لحاظ تکنیکی چطور باید باشد.

مهندس فرایند این سوال را دارد که: موتور چه کاری را باید انجام دهد؟

 این سه نقش و سوالات پیرامون آنها چالشی است که در سطح ۲با آن مواجه هستیم. این کار سخت است ولی اگر موفق به انجام آن شوید، میتوانید از مزایای زیاد آن بهره مند شوید:

? مدل فرایند اجرایی در سطح منطقی خود به طور کامل با به کارگیری فنی انطباق دارد. این مورد منجر به این میشود که فرایند آن طوری باشد که مستندسازی شده و بدون هیچ نتیجه خاصی به پایان نرسد.

?عدم درک لازم بین کسب وکار و  IT کاهش مییابد. هر دو طرف در مورد یک مدل فرایند صحبت میکنند و فوراً تشخیص میدهند چه تاثیرات تکنیکی بروی مباحث فنی و به کارگیری آنها در مدل فنی وجود دارد.

? زمانی که فرایند توسط موتور فرایند اجرا میشود، میتواند اندازه گیری فنی از کدها را منجر شود تا کار پایش و گزارش دهی فرایند تسهیل گردد.

به طور خلاصه میتوان گفت اگر در سطح  ۲ موفق عمل کنید، یک زبان مشترک بین کسب وکار و  IT را حداقل در مورد مدلسازی فرایند پیدا کرده اید.

انتظارات از مدل

دقیقاً مانند سطح ۱ باید  BPD در سطح  ۲ نیز از لحاظ ساختاری درست باشد. علاوه بر این باید از لحاظ معنایی نیز دارای پایداری باشد. در سطح ۲ توضیح داده میشود که چطور یک کار صورت میگیرد. از این رو نباید از لحاظ محتوایی تضاد یا اشتباهی رخ دهد، که این کار در سطح مجاز بود. زمانی که مدلسازی فرایند در چهارچوب یک پروژه که قرار است به صورت فنی نیز اجرا شود رخ میدهد، انتظارات دیگری نیز مطرح میشوند. تمامی سوالاتی که یک مهندس فرایند میتواند داشته باشد تا نتایج مطلوب را ببیند، در سطح  ۲ توضیح داده میشود.  سطح  ۳تنها در مورد نحوه اجرای فرایند از لحاظ فنی میباشد. مدل فرایند در سطح ۲میبایست دارای دقت بالا باشد تا بتواند به این سوالات پاسخ واضح دهد.

 این دقت تنها برای مهندس فرایند نمیباشد بلکه مشارکت کنندگان فرایند نیز نیاز به این توصیفات دقیق دارند، زیرا میبایست بتوانند خود را با مدل فرایند اگر سوالی در مورد اجرای آن به وجود آمد، وفق دهند. در مورد مشارکت کننده نیز یک جنبه دیگر نیز وجود دارد: اگر چه نیاز به یک توصیف و شرح دقیق هست ولی این توصیفات نباید بسیار پیچیده باشند.از آن سو برای آنالیزورها و مهندسین توانایی رقابت مشارکت کنندگان در موضوع  BPM هدف نیست بلکه زمینه فنی مربوط به آنها است. مدل فرایند برای آنها به عنوان یک ابزار جهت رسیدن به هدفی است که شاید تا الآن کمتر به آن دقت میشد.

نهمین جلسه از دوره “نحوه مدلسازی فرآیندها” به پایان رسید. از اینکه تا به اینجای کار با ما همراه بودید، سپاسگزاریم.