نرم افزار تحت وب چیست؟ نسخه تحت وب بهتر است یا نصبی؟

آیا می‌دانید نرم افزار تحت وب چیست و چگونه بدون نصب از آنها استفاده می‌شود؟ برای آشنایی با نرم‌افزارهای تحت وب، مزیت‌های آنها و شناخت تفاوت آنها با نسخه‌های نصبی مانند نسخه ویندوزی، با این مقاله و وبلاگ فراگستر همراه باشید.

نرم‌افزارهای تحت وب نوعی از برنامه‌های کامپیوتری محسوب می‌شوند که استفاده از آنها رواج زیادی یافته است. مهم‌ترین مشخصه این نرم‌افزارها این است که برای شروع استفاده از آنها باید از یک مرورگر استفاده کنید. این برنامه‌ها نسبت به نسخه‌های ویندوزی برتری‌های بسیاری دارند که استفاده از آنها را به گزینه بهتری تبدیل می‌کند. اما برتری این نرم‌افزارها و دلیل محبوبیت آنها چیست؟ برای پاسخ دقیق به این سوالات باید ابتدا تعریف درستی از نرم افزارهای تحت وب داشته باشید.

نرم افزار تحت وب چیست؟

نرم افزار تحت وب (Web-Based Software) که از دستاوردهای نسبتا جدید گسترش تکنولوژی است، برنامه‌ای است که برای اجرا نیاز به مرورگر دارد. برای شروع کار و استفاده از نرم افزار تحت وب استفاده از هر مرورگری کافیست و در این مورد هیچ محدودیتی وجود ندارد. البته برای استفاده مناسب از این نرم افزارها بهتر است از نسخه‌های جدید مرورگرهایی مثل گوگل، فایرفاکس و … استفاده کنید. اگر از سرویس‌هایی مانند Gmail که نوعی نرم افزار تحت وب محسوب می‌شوند برای چک کردن ایمیل‌هایتان استفاده می‌کنید، اهمیت چنین برنامه‌هایی را درک خواهید کرد.

البته، تحت وب بودن الزاما به معنی نیاز به اینترنت نیست. هرچند شما برای دسترسی به این برنامه‌ها برای بار اول نیاز به اینترنت خواهید داشت، اما استفاده از قابلیت‌های درون این برنامه‌ها، گاهی بدون دسترسی به اینترنت هم ممکن است. در حقیقت تحت وب بودن در اینجا به این معناست که ارتباط میان کاربر و نرم افزار باید با استفاده از یک مرورگر صورت پذیرد و امکان ارتباط میان آنها بدون یک مرورگر وجود ندارد.

نحوه کار نرم افزارهای تحت وب چگونه است؟

نرم افزارهای تحت وب 2 بخش دارند و با 2 زبان برنامه‌نویسی متفاوت نوشته می‌شوند. یک بخش برنامه سمت سرور و بخش دیگر برنامه سمت کاربر (Client) است که هر کدام با یک زبان متفاوت نوشته می‌شوند. نرم افزار تحت وب برای اجرا از ترکیب این دو زبان استفاده می‌کند و هم از اسکریپت‌های سمت سرور و هم از اسکریپت‌های سمت کاربر برای اجرای کامل بهره می‌گیرد. زبان‌های برنامه‌نویسی سمت کاربر باید زبان‌هایی باشند که مرورگر از آن‌ها پشتیبانی می‌کند مانند HTML، CSS و JavaScript. نمونه زبان‌های برنامه‌نویسی سمت سرور نیز، پایتون (Python) و پی اچ پی (PHP) و دات نت (ASP.NET) هستند. در این برنامه‌ها ابتدا کاربر درخواست خود را از طریق شبکه یا اینترنت به وب‌سرور ارسال می‌کند. این درخواست از سمت وب‌سرور بررسی شده و به بخش سرویس‌دهنده برنامه ارسال می‌شود. بخش سرویس‌دهنده درخواست را اجرا کرده و نتیجه به وب‌سرور فرستاده می‌شود. در مرحله بعد، داده‌های خواسته شده توسط وب‌سرور به دستگاه کاربر فرستاده و به او نمایش داده می‌شود. این فرآیند با سرعت زیادی انجام می‌شود، به طوری که باعث خستگی مخاطب نمی‌شود.

آیا نرم افزارهای تحت وب نیاز به نصب دارند؟

بسیاری از ارائه دهندگان نرم افزارهای تحت وب کاربران خود را تشویق به نصب این اپلیکیشن‌ها می‌کنند. بنابراین ممکن است این سوال برای شما پیش بیاید که آیا نرم افزارهای تحت وب نیاز به نصب دارند؟ پاسخ منفی است. از آنجایی که نرم‌افزارهای تحت وب از روی سرورها بارگیری شده و در مرورگر اجرا می‌شوند، نیازی به دانلود و نصب ندارند. یعنی اگر شما یک اتصال اینترنت و یک مرورگر وب مانند Google Chrome، Mozilla Firefox یا Safari داشته باشید، می‌توانید در هر زمان و مکان و با هر دستگاهی از آنها استفاده کنید.

پس منظور از از نصب این نرم افزارها چیست؟ زمانی که از موبایل‌های هوشمند برای استفاده از این نرم‌افزارها استفاده می‌کنید، این امکان برای شما وجود دارد که با اضافه کردن یک میانبر (Shortcut) از آنها روی صفحه اصلی گوشی موبایل خود، برای آنها یک آیکون مشابه نرم‌افزارهای نصبی ایجاد کنید و با استفاده از این میانبر از آنها همانند یک اپلیکیشن موبایل استفاده کنید. در این حالت اینطور بنظر خواهد رسید که این نرم افزارها را نصب کرده‌اید، در حالی که در واقعیت، هنگام اجرای آنها یک صفحه مرورگر باز می‌شود و برای استفاده کامل از آنها نیاز به اتصال اینترنت خواهید داشت.

مزایای استفاده از نرم افزار تحت وب چیست و چه تفاوتی با نسخه ویندوزی دارد؟

برنامه تحت وب مزایای بسیار زیادی دارد که پرداختن به آنها خالی از لطف نیست. این مزایا سبب شده است تا افراد بسیاری به استفاده از نرم افزارهای تحت وب روی بیاورند و محبوبیت چنین برنامه‌هایی روز به روز افزایش یابد. این محبوبیت تا حدی پیش رفته است که برخی از برنامه‌های معروف مثل فتوشاپ برای راحتی کاربر علاوه بر نسخه دسکتاپ اقدام به توسعه نرم افزار تحت وب کرده‌اند. البته فتوشاپ تنها یکی از ده‌ها نرم‌افزاری است که نسخه تحت وب آن هم توسعه داده شده است. در ادامه برخی از مهم‌ترین مزایای برنامه تحت وب و تفاوت‌های آن با نسخه ویندوزی در ادامه آورده شده است.

صرفه‌جویی

در بسیاری مواقع، میزان استفاده ما از یک نرم‌افزار به دفعات اندکی محدود می‌شود. در این صورت دانلود کردن نسخه دسکتاپ و یا اپلیکیشن موبایل، باعث اتلاف زمان و انرژی زیادی می‌شود، زیرا نصب این برنامه‌ها علاوه بر مصرف حجم اینترنت فضای دستگاه را هم اشغال می‌کنند. در این شرایط بهتر است ابتدا سری به نسخه تحت وب برنامه بزنید. البته اگر نسخه تحت وب برنامه مورد نظر شما توسعه نیافته باشد، چاره‌ای جز استفاده از نسخه ویندوزی نخواهد بود.

استفاده از برنامه‌های تحت وب باعث صرفه‌جویی در هزینه‌های سخت‌افزاری و نرم افزاری نیز می‌شود. تصور کنید که قرار است چند برنامه سنگین برروی سیستم شما نصب گردد. در چنین شرایطی شما نیاز به سیستمی خواهید داشت که سخت‌افزاری قوی داشته باشد. اما در استفاده از نسخه‌های تحت وب برنامه این مساله مطرح نیست.

عدم نیاز به ارتقاء نرم افزار

نرم افزارهای ویندوزی پس از مدتی نیاز به ارتقا و آپدیت دارند، اما در برنامه‌های تحت وب این مساله وجود ندارد. در این برنامه‌ها آپدیت‌ها توسط خود توسعه‌دهنده در نسخه تحت وب اعمال می‌شود و نیازی نیست شما کاری انجام دهید. بنابراین هر تغییر و بروزرسانی به سادگی در دسترس شما خواهد بود و همیشه از به‌روزترین و کامل‌ترین نسخه برنامه استفاده خواهید کرد.

امنیت بیشتر

امنیت تنها به معنی جلوگیری از به سرقت رفتن اطلاعات نیست، بلکه تغییر در داده‌ها نیز می‌تواند تهدید امنیتی بزرگی محسوب شود. صرف نظر از اینکه منظور کدام بعد امنیت است، تامین امنیت یک نرم‌افزار بر عهده توسعه‌دهنده آن است. در یک نرم افزار مبتنی بر وب، داده‌های شما به درستی پشتیبان‌گیری شده و بر روی سرورهای امن ذخیره می‌شوند که این به معنای امنیت بیشتر است. در این حال، داده‌های شما به صورت متمرکز ذخیره شده‌اند و با وجود قابل‌دسترس بودن از هر مکانی، با استفاده از رمز ایمن محافظت می‌شوند.

دسترسی راحت و سریع

دسترسی به نرم افزارهای تحت وب بسیار ساده است. شما می‌توانید با هر دستگاهی که قابلیت اتصال به اینترنت و استفاده از مرورگر را دارد به این برنامه‌ها متصل شوید. این دستگاه‌ها می‌تواند کامپیوتر، لپتاپ، گوشی موبایل و یا حتی تلویزیون هوشمند شما باشد. عدم نیاز به نصب، علاوه بر مزایای ذکر شده سرعت بیشتری را هم برای شما به دنبال خواهد داشت. این نکته باعث می‌شود تا شما از هر جایی که هستید امکان کار کردن روی پروژه‌های خود را داشته باشید و دسترسی به اطلاعات ذخیره شده در حساب کاربری (Account) شما از هر نقطه‌ای تنها با از طریق اینترنت ممکن باشد.

از نمونه‌های موفق این مزیت را می‌توان در نرم افزار اتوماسیون اداری فراگستر مشاهده کرد. سیستم اتوماسیون اداری آنلاین فراگستر دارای یک کارتابل اتوماسیون تحت وب است که با ظاهر کاربری بسیار ساده و حرفه‌ای برای سازمان‌ها، کسب و کارها و زیرمجموعه‌های آن امکان ثبت، گردش، بایگانی و مدیریت انواع مکاتبات اداری درون سازمانی و برون سازمانی، مستندات و فرم‌های سازمانی را بدون محدودیت زمانی و مکانی، با سرعت بالا، سهولت کاربری و در محیطی امن فراهم می‌کند.

قابلیت کنترل دسترسی کاربران

شما می‌توانید اطلاعات تحت کنترل خود را در اختیار افرادی که به آن‌ها اعتماد دارید قرار دهید. این امر سبب می‌شود تا امکان کار کردن به صورت اشتراکی بر روی یک پروژه فراهم باشد. به علاوه می‌توانید همراه با سایر همکاران و کارمندانتان دسترسی همزمان به اطلاعات داشته باشید.

سرعت بیشتر

همانطور که گفتیم، نرم افزار تحت وب امکان دسترسی سریع را برای کاربران فراهم می‌کند، اما علاوه بر آن سرعت داخلی این نرم‌افزارها نیز بالاتر از دیگر برنامه‌هاست. در حالی که سرعت نرم‌افزارهای ویندوزی تا اندازه‌ای به سخت‌افزار شما بستگی دارد، این مساله در مورد نرم افزار تحت وب مطرح نیست. این امر یکی از دلایلی است که باعث می‌شود این نرم افزارها سرعت بالاتری داشته باشند. سرعت بالا نیز به نوبه خود باعث افزایش رضایت‌مندی کاربران هنگام استفاده از برنامه می‌شود.

امکان ذخیره‌سازی اطلاعات در برنامه

در بیشتر نرم افزارهای تحت وب امکان ذخیره نمودن اطلاعات و دسترسی چندباره به آن‌ها وجود دارد. گاه ممکن است شما در موقعیتی قرار گرفته باشید که به لپ‌تاپ یا کامپیوترتان دسترسی ندارید. در این مواقع می‌توانید با ورود به اکانت خود در نرم افزار تحت وب اطلاعات مدنظرتان را مشاهده و حتی ذخیره نمایید.

سازگاری با تمامی سیستم عامل‌ها

امکان استفاده از نرم افزار تحت وب در تمام سیستم عامل‌ها اعم از ویندوز، مک و لینوکس وجود دارد. اگر شما از سیستم عامل لینوکس استفاده می‌کنید ممکن است نسخه دسکتاپ برنامه در دسترس‌تان نباشد، اما نسخه تحت وب هر برنامه‌ای به سادگی در لینوکس قابل استفاده است.

معایب نرم افزار تحت وب کدام است؟

همانطور که پیشتر نیز اشاره شد، نرم افزار تحت وب در برخی موارد برای اجرای درست و کامل به اینترنت نیاز دارد. این امر نشان دهنده یکی از عیوب بزرگ چنین برنامه‌هایی است. ممکن است شما در مواقعی به اینترنت دسترسی نداشته باشید. هنوز بسیاری از نقاط جهان وجود دارد که در آن اینترنت در دسترس نیست. بدون اتصال به اینترنت قابل اعتماد، استفاده از برنامه‌های تحت وب برای شما ممکن نخواهد بود.

همچنین، نرم افزارهای تحت وب کاملا وابسته به وب‌سایت و پورتال خود هستند. این بدان معناست که اگر وب‌سایت شما دچار مشکل شود، به احتمال زیاد استفاده از برنامه نیز دچار مشکل خواهد شد. از این رو، یک نرم افزار تحت وب برای ارائه بهترین عملکرد، نیازمند یک وب‌سایت و پورتال با کیفیت است.

عیب نهایی نرم افزارهای تحت وب این است که چندان شناخته شده نیستند و بسیاری از کاربران نمی‌دانند که کدام نرم افزارها دارای نسخه تحت وب هستند.  بنابراین فقط مخاطبانی که نرم افزارهای مورد استفاده خود را به خوبی می‌شناسند، از نسخه‌های تحت وب آنها استفاده می‌کنند.

نمونه‌های نرم افزار مبتنی بر وب کدام است؟

شاید خود شما هم ندانید، اما به احتمال زیاد در حال حاضر در زندگی روزمره خود از یک یا چندین برنامه تحت وب استفاده می‌کنید.  اپلیکیشن‌های Web Base، بسته به امکانات و نحوه استفاده از آنها، می‌توانند بسیار ساده بوده یا همانند نرم افزارهای ویندوز پیچیدگی داشته باشند. برخی از نمونه‌های نرم افزار مبتنی بر وب پیچیده عبارتند از:

• سیستم‌هایی که به ارائه خدمات تحت وب پرداخته و به شما امکان رزرو آنلاین اقامتگاه، بلیط و سایر خدمات را می‌دهند
• سیستم‌های پرداخت آنلاین
• وب‌پورتال‌های تعاملی (وب‌سایت‌هایی که عملکرد آنها مبتنی بر تعامل با رفتار کاربران است)
• سیستم تحت وب CRM برای کار با مجموعه داده‌های عظیم و مدیریت ارتباط با مشتریان متعدد

همانطور که می‌بینید، نرم افزارهای مبتنی بر وب پیچیده می‌توانند با تعداد زیادی از منابع داده کار کنند و امکانات متعددی دارند. نرم‌افزارهای مبتنی بر وب ساده، معمولا فقط روی انجام یک کار تمرکز می‌کنند:

• محاسبه پرداخت وام
• نمایش نرخ تبدیل ارز
• تولید پالت رنگ
• ساخت نظرسنجی‌های سفارشی

اینها تنها چند نمونه نرم افزار مبتنی بر وب هستند و شامل تمامی انواع نرم افزارهای کاربردی مبتنی بر وب نمی‌شوند. اما می‌توانند به شما ایده خوبی در مورد توانایی‌های نرم افزارهای مبتنی بر وب بدهند. نرم افزار سازمانی تحت وب نیز یک نمونه دیگر از این موارد است که نشان از توانایی بالای نرم افزارهای تحت وب برای ارائه قابلیت‌های پیچیده است. سیستم‌های اتوماسیون اداری تحت وب، از نمونه‌های مطرح کاربرد نرم افزار سازمانی تحت وب محسوب می‌شوند.

نرم افزار اتوماسیون اداری تحت وب چیست؟

نرم افزارهای اتوماسیون اداری تحت وب، سیستم‌های اتوماسیونی هستند که با تکنولوژی‌های نوین وب ادغام شده‌اند و بر بستر وب ارائه می‌شوند. در نرم افزارهای اتوماسیون اداری تحت وب، محدودیت زمانی و مکانی وجود ندارد و به راحتی می‌توان حتی خارج از ساعت کاری به انجام کارها و بررسی آن ها پرداخت. حتی بعضی از توسعه‌دهندگان سامانه‌های اتوماسیون اداری پا را از این فراتر گذاشته و راهکارهای ابری اتوماسیون اداری را ارائه می‌دهند.

عدم محدودیت زمانی و مکانی، از مهم‌ترین ویژگی‌های تحت وب بودن اتوماسیون اداری می‌باشد. برای استفاده از اتوماسیون اداری تحت وب، تنها ابزاری که نیاز دارید یک مرورگر و دسترسی به وب می‌باشد. در زمان استفاده از این نوع اتوماسیون هر مکانی دفتر کار شماست و می‌توانید در هر ساعتی از شبانه روز کارهای شرکت و سازمان خود را انجام دهید. همچنین این نرم افزار قابلیت پشتیبانی از تعداد زیادی از کاربران را دارد.

سیستم اتوماسیون اداری تحت وب، علاوه بر دارا بودن امکانات نسخه‌‎های ویندوزی، قابلیت بهره‌برداری روی انواع موبایل‌ها و تبلت‌ها، تسهیل و سرعت بخشیدن به جابجایی و گردش مکاتبات بین واحدهای مختلف درون و برون سازمانی، بی نیازی به مراجعه حضوری ارباب رجوعان برای ارائه و پیگیری درخواست‌های خود را نیز فراهم می‌کند.

مشخصات فنی اتوماسیون اداری تحت وب فراگستر کدام است؟

در یک سیستم اتوماسیون اداری تحت وب، بار اصلی تعاملات با کاربران و ارتباط با شبکه‌های مختلف بر دوش نرم‌افزار است. بنابراین هنگام طراحی آنها، بکارگیری یک معماری مناسب از اهمیت به‌سزایی برخوردار است. نرم افزار اتوماسیون اداری فراگستر نیز بر اساس معماری Multilayer ساخته شده است که شامل لایه‌های منطقی و فیزیکی مختلف و جداگانه‌ای می‌باشد.

تکنولوژی، معماری و زیرساخت فنی نرم‌افزار اتوماسیون اداری فراگستر بر پایه Net Framework 4.6 بوده و بنابراین می‌بایست بر روی سرور میزبان Application نصب گردد. نرم‌افزار اتوماسیون اداری فراگستر از پایگاه داده SQL Server استفاده می‌کند و با نسخه ۲۰۱۶ این پایگاه داده ارائه می‌گردد.

سامانه تحت وب فراگستر بدون هیچگونه محدودیتی بر روی سیستم عامل‌های Windows، Android، iOS، Mac و Linux مورد استفاده قرار گرفته و کلیه مرورگرهای معتبر نیز قابلیت اجرای آن را بدون هیچگونه شرایطی را خواهند داشت. با این حال به دلیل استفاده از فناوری‌های نوین در تولید این نرم‌افزار و رعایت استانداردهای روز W3C در آن، پیشنهاد می‌گردد همواره برای بهره‌گیری حداکثر از آن، از دو نسخه آخر کلیه مرورگرها استفاده کنید.

همچنین، نرم‌افزار اتوماسیون اداری فراگستر در تمام فرم‌ها و صفحات سیستم به صورت کاملا Responsive طراحی شده و بر همین اساس کاربر می‌تواند در نمایشگرهای مختلف از جمله تبلت‌ها بدون به هم‌ریختگی یا محدودیتی با نرم‌افزار کار کند.

کلام آخر

در این مقاله با نرم افزار تحت وب و مزایای آن آشنا شدید. پیش از انتخاب نسخه تحت وب یا نسخه ویندوزی یک نرم‌افزار، لازم است ابتدا از نیازها و امکانات خود به صورت دقیق آگاهی داشته باشید تا بتوانید بهترین تصمیم را اتخاذ نمایید. نرم افزار اتوماسیون تحت وب نیز راهکاری برای سازمان‌های پیشرو است که مزایایی از جمله بروزرسانی و توسعه آسان‌تر نرم‌افزارها، گسترش‌پذیر بودن، قابلیت پشتیبانی از تعداد زیادی کاربر، بهبود مدیریت داده‌ها، امکان استفاده روی انواع موبایل‌ها و تبلت‌ها، تسهیل گردش مکاتبات بین واحدهای مختلف درون و برون سازمانی، بی‌نیازی به مراجعه حضوری ارباب رجوعان برای ارائه و پیگیری درخواست‌ها، صرفه‌جویی در زمان و هزینه‌ها و تبادل اطلاعات و ارتباط با سایر سیستم‌ها را داراست.

سوالات متداول

۱- نرم افزار تحت وب چیست؟

نرم افزار تحت وب، برنامه‌ای است که برای اجرا نیاز به مرورگر دارد و برای اینکار از هر مرورگری می‌توانید استفاده کنید. همچنین برای استفاده از آنها حداقل برای بار اول نیاز به اینترنت خواهید داشت.

۲- آیا نرم افزارهای تحت وب نیاز به نصب دارند؟

خیر. از آنجایی که نرم‌افزارهای تحت وب از روی سرورها بارگیری شده و در مرورگر اجرا می‌شوند، نیازی به دانلود و نصب ندارند. یعنی شما تنها با یک اتصال اینترنت و یک مرورگر، می‌توانید در هر زمان و مکان و با هر دستگاهی از آنها استفاده کنید.

 ۳- مزایای استفاده از نرم افزار تحت وب چیست؟

استفاده از نرم افزار تحت وب مزیت‌های متعددی دارد، از جمله: صرفه‌جویی در زمان و فضای ذخیره‌سازی، عدم نیاز به ارتقاء نرم‌افزار، امنیت بیشتر، سرعت بیشتر، دسترسی راحت و سریع، سازگاری با تمامی سیستم عامل‌ها و موارد متعدد دیگر.